Begroting 2018

Dit is de laatste begroting van dit college. In dit hoofdstuk kijken we terug naar wat we samen met de stad hebben gedaan. We hebben daarvoor teruggegrepen op de thema’s uit het coalitieprogramma 2014-2018 ‘Samen doen’. Gedurende onze coalitieperiode is ook een aantal zaken op ons pad gekomen die we hebben meegenomen in onze selectie. Voor dit hoofdstuk volgen we de indeling van de thema’s zoals opgenomen in het coalitieprogramma.

Economie en arbeidsmarkt, Haarlem ondernemende stad
Het college heeft veel zaken in gang gezet om meer werkgelegenheid naar de stad te krijgen en het ondernemersklimaat verder te optimaliseren. In het najaar 2017 is een acquisiteur gestart die tot taak heeft nieuwe bedrijven en winkelconcepten naar Haarlem te trekken.

Het succes van het Haarlemse programma Present your Startup is, met een subsidie vanuit de Metropoolregio Amsterdam, ook in de rest van de regio uitgevoerd. Daarmee is het startup-systeem (met startups, investeerders en studenten) in Haarlem en regio succesvol gegroeid. De ambities uit de economische agenda rond het stimuleren van de nieuwe economie, kregen goed vorm. Ook de behaalde Fieldlab-status van 3DMakerZone, als enige in deze regio, is een wapenfeit om trots op te zijn.

Haarlem gaat vanuit de Metropoolregio Amsterdam de Europese Urban Agenda Partnership, gericht op innovatief aanbesteden door overheden leiden. Dit betekent dat Haarlem namens de Europese steden invloed kan gaan uitoefenen op Europees aanbestedingsbeleid.
In de Waarderpolder is de samenwerking tussen gemeente en ondernemers verder uitgebreid. Uit de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) draagvlakmeting wordt duidelijk dat een ruime meerderheid van de ondernemers de samenwerking waardeert. Producten van die samenwerking zijn het stagebureau Waarderpolder en de huisvestingscoach. Door inzet van de coach zijn niet alleen nieuwe kavels uitgegeven, maar ook bestaande vrijkomende panden gevuld met nieuwe bedrijven en dus werkgelegenheid. Ondernemers gaven input voor een in september gelanceerde marketing campagne voor de Waarderpolder om het gebied en de potenties ervan te promoten binnen de MRA.

Ook noemenswaardig zijn de titels Beste Markt van Nederland voor de zaterdagmarkt Grote Markt in 2015 en de Botermarkt in 2016.

Duurzaamheid, Haarlem duurzame stad
Duurzaamheid staat hoog op de prioriteitenlijst van Haarlem en de Haarlemmers. Samen met bewoners, lokale initiatiefnemers, dakeigenaren, ondernemers en de gemeente is Kennemer Energie opgericht, speciaal om installaties voor collectieve zonnestroom op te zetten. In Nederland is Haarlem nummer één met het aantal collectieve zonnedaken. Haarlem telt nu vier collectieve zonnestroomdaken: op de Fablo tennishal, de panden van het Seinwezen en Prins Staal, en op het stadskantoor van de gemeente zelf. Een vijfde dak volgt nog dit jaar op ateliergebouw Het Hoofdkantoor in de Waarderpolder.
Het college maakt zich sterk voor een klimaatneutraal en aardgasvrij Haarlem in 2040. Om dit te bereiken zijn grote stappen nodig, daarom zetten we extra in op het versnellen van het duurzaamheidsprogramma. Met een routekaart hebben we inzichtelijk gemaakt wat daarvoor nodig is binnen én buiten de stadsgrenzen. Als aardgas verdwijnt, moet er iets anders voor in de plaats komen. De gemeente speelt een belangrijke rol in de voorbereidende jaren van de energietransitie. Die rol pakken we op, samen met partners en initiatiefnemers in de stad. Zo is een eerste wijk, het Ramplaankwartier, al begonnen. De stichting DE Ramplaan doet samen met de gemeente en TU Delft een haalbaarheidsonderzoek naar een aardgasvrije wijk.

Er moeten noodzakelijke stappen worden gezet om de omslag te maken naar een circulaire economie. Ook willen we dat Haarlemmers meer afval scheiden. De uitwerking van het Strategisch Plan Afvalscheiding, waarmee de raad volop heeft ingezet op het verminderen van restafval, is in volle gang. Met het plaatsen van voldoende containers dicht bij huis maken we het voor inwoners makkelijker waardevolle grondstoffen gescheiden in te zamelen. Ook doet de gemeente een onderzoek naar de beste manier om gft bij hoogbouw en in het centrum apart in te zamelen. Het restafval is in 2016 gedaald van 278 kg naar 265 kg per inwoner.

Ruimtelijke ontwikkeling, Haarlem aantrekkelijke stad
Dat Haarlem groener is geworden is te zien! Samen met partner Spaarnelanden zijn er meer dan 1.000 bomen herplant, verdeeld over de hele stad. Een groene stad is aantrekkelijk en prettig om in te wonen. Woonbuurten en straten zijn groener gemaakt en opgefleurd met beplanting en geveltuinen. Met de inzet van enthousiaste bewoners en vrijwilligers zijn er nieuwe groene oases bijgekomen in de stad. De stadstuin Delfts Groen in Haarlem Noord is daar een prachtig voorbeeld van. Haarlem doet sinds 2016 mee aan Operatie Steenbreek. Samen met Platform Haarlem Groener stimuleert de gemeente bewoners om hun tuin te ont-tegelen. Locaties in de openbare ruimte worden groener gemaakt. En verschillende scholen hebben, met gemeentelijke subsidie, hun schoolpleinen groener gemaakt.

Een belangrijk groen project is het groot onderhoud van het Schoterbos. Wijkraden, natuur- en milieuorganisaties, de Haarlemse bomenwachters denken mee over de inrichting, bereikbaarheid en onderhoud van dit stadspark. In Schalkwijk wordt samen met een groep bewoners een plan gemaakt om ervoor te zorgen dat Schalkwijk, waar een groot deel van de bomen aan vervanging toe is, ook in de toekomst een mooie groene omgeving blijft.

In de Woonvisie is vastgelegd waar we de komende jaren aan willen werken om een thuis te kunnen bieden aan huidige en nieuwe Haarlemmers. Groei van de sociale huurwoningvoorraad is hard nodig. We blijven werken aan een ongedeelde stad (wijken met zowel (sociale)huur- als koopwoningen) en een klimaatneutrale stad, met meer aanbod voor mensen die langer zelfstandig wonen. Met de huurdersorganisaties en de woningcorporaties geven we invulling aan de wens om de wachttijd voor woningzoekenden binnen de perken te houden.

De raad heeft in Haarlem de zelfbouwstrategie aangenomen. Dat betekent een ruimer aanbod van zelfbouw in diverse vormen. Een groep van Haarlemse ondernemers heeft dit opgepakt. Zij bouwen aan een community: de zelfbouwzwerm Haarlem. Op haarlem.nl staat een pagina met zelfbouwinformatie, waaronder ook de kavels en panden van de gemeente die aan particuliere bouwers worden verkocht.

Tijdens de coalitieperiode kregen we te maken met de internationale vluchtelingencrisis. Er zijn in korte tijd twee tijdelijke projecten huisvesting gerealiseerd: de Zijlweg en voormalig verpleeghuis Boerhaave. Verder is onlangs een project met 160 woningen aan het Delftplein opgeleverd door Elan Wonen. Tachtig van deze woningen zijn aan statushouders toegewezen. Met deze aanvullende maatregelen kon aan de taakstelling van het Rijk volledig worden voldaan: tussen 1 juli 2015 en 1 juli 2017 werden 743 statushouders in Haarlem gehuisvest.

Deze periode heeft de gemeente werk gemaakt van het mogelijk maken van woningbouwplannen in de wijken. In ieder stadsdeel is een stevig woningbouwprogramma terug te vinden. Maar ruimtelijke ontwikkeling is meer dan alleen woningbouw en betekent ook het faciliteren en mogelijk maken van bijzondere projecten. Denk aan de Koepel, Nieuwe Energie en het Slachthuisterrein. De lijst met projecten is lang en is terug te vinden op haarlem.nl.

De afgelopen periode heeft Vastgoed een turbulente periode doorgemaakt. Er is gestart met een andere werkwijze. Desondanks is de verkoop van gebouwen en objecten redelijk voorspoedig verlopen en zijn de taakstellingen behaald. Er is gewerkt aan de methodiek ‘kostprijs dekkende huurprijs’, die wordt gehanteerd bij alle nieuwe verhuur aan zogeheten ‘beleidsondersteunende huurders’. Op deze manier wordt de huur intern verrekend via subsidies. Dit maakt zowel de huur, als de verhuur transparant. Aan overige huurders wordt een marktconforme prijs gevraagd.
De maatschappelijk vastgoedobjecten van de gemeente liggen verspreid over Haarlem. Dit maakt het mogelijk om het gebruik van het vastgoed af te stemmen op de behoefte in dat deel van de stad. De totale inkomsten van de afdeling zijn, door de verkoop en verhuur, voldoende voor het behalen van de taakstelling van een half miljoen euro. Bij een flink aantal panden bleek sprake van achterstallig onderhoud. Hier is inmiddels op ingelopen; sinds medio 2014 zijn 119 objecten opgepakt.

Bereikbaarheid, Haarlem bereikbare stad
Om de stad leefbaar te houder is het gebruik van de fiets en OV gestimuleerd. Samen met de werkgroep Fietsparkeren, waarin de gemeente samenwerkt met partners in de binnenstad, zijn meer parkeerplekken voor de fiets gecreëerd. Met de NS en de inzet van raadsleden, is invulling gegeven aan de langgekoesterde wens voor een nachttrein naar Amsterdam. En daar wordt goed gebruik van gemaakt.

Het onderwerp parkeren is voor velen in de stad een heet hangijzer. Toch hebben we afgelopen jaren het project Moderniseren Parkeren opgepakt. Met heel veel inbreng van bewoners en ondernemers, met discussies en bijeenkomsten is invulling gegeven aan maatregelen die moeten leiden tot een verlaging van de parkeerdruk en een eerlijke verdeling van de lusten en de lasten van parkeren. Mooi is dat samen met de Haarlemse (horeca) ondernemers, hotels, culturele instellingen én Spaarnelanden een betaalservice is ontwikkeld die het klanten makkelijk maakt te parkeren in de openbare parkeergarages.

Sociaal domein, Haarlem sociale en warme stad
De gemeente heeft onder de noemer ‘Ken je klant’ een nieuwe koers ingezet met als uitgangspunt dat alle Haarlemmers met een bijstandsuitkering meedoen in de samenleving. Bij voorkeur met betaald werk en lukt dat niet, dan zijn er vele andere mogelijkheden om mee te doen, bijvoorbeeld door een opleiding te doen, of vrijwilligerswerk. Wie dat niet zelfstandig lukt, ondersteunen we daarbij. De gemeente nodigt alle vierduizend werkzoekenden die een beroep doen op de Participatiewet, uit voor een klantbeeldgesprek.
Een verkenning is gestart naar de doorontwikkeling van Paswerk en Pasmatch zodat zij kunnen opereren als integraal Participatiebedrijf. Ook wordt bekeken welke rol de sociaal wijkteams kunnen hebben bij de toeleiding van werkzoekenden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, naar participatie.

Financiële problemen mogen in geen geval een belemmering tot deelname aan de maatschappij vormen. Dat geldt voor mensen met schulden waarbij we zoveel mogelijk integraal naar de schuldproblematiek kijken, met aandacht voor de onderliggende oorzaken van de problemen. Om verdere, vaak ernstige, gevolgen te voorkomen zijn we intensief gaan samenwerken met de ketenpartners. Hiermee zijn ongewenste neveneffecten beperkt gebleven.
Dat geldt ook voor mensen met een minimuminkomen. In 2014 is gestart met een communicatietraject om Haarlemmers met een krappe beurs beter te bereiken. In de voorgaande jaren bleek dat lang niet iedereen met een krappe beurs werd bereikt en dat gelden voor de minima bleven liggen. Er zijn gesprekken gevoerd met Haarlemmers en partners in de stad; wat kan beter, hoe kunnen we elkaar beter verstaan en bereiken. Vanuit de doelgroep krijgen drie mensen een opleiding tot ervaringsdeskundige. Met hun hulp kunnen we beleid ontwikkelen om als gemeente laagdrempeliger te zijn. Formulieren en procedures zijn vereenvoudigd, we bestrijden de paarse krokodil actief. Informatie in folders en op de website is duidelijk en overzichtelijk. Haarlem bereikt nu meer mensen met een krappe beurs; waren er in 2014 4.230 gezinnen met een HaarlemPas (6.758 personen inclusief partners en kinderen) begin september 2017 waren dit 7.059 gezinnen (10.769 personen).

De sociaal wijkteams hebben in de afgelopen drie jaar een grote ontwikkeling doorgemaakt. Er is nu een stedelijk dekkend netwerk van acht teams en er zijn nieuwe functies toegevoegd aan de teams. Zo is de informatie- en adviesfunctie van voorheen Loket Haarlem, toegevoegd en halverwege 2017 zijn de teams uitgebreid met capaciteit en expertise op het gebied van GGZ.

Er is geïnvesteerd in de samenwerking met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en er is geïnvesteerd in locaties, bereikbaarheid en vindbaarheid. De afgelopen vier jaar is met veel energie gewerkt om het CJG verder te ontwikkelen tot spil in het stelsel van zorg voor jeugd, met een duidelijke verbinding met het onderwijs, de jeugdgezondheidszorg, aanbieders van specialistische jeugdhulp, de gecertificeerde instellingen en het nieuw opgezette Veilig Thuis. Veilig Thuis is neergezet als centrale plek voor professionals en burgers die te maken hebben met huiselijk geweld of kindermishandeling en is het resultaat van een fusie tussen het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en het Steunpunt Huiselijk Geweld.
Begin 2015 besloot de gemeente Haarlem om de eigen bijdrage jeugdhulp niet te gaan innen. Veel andere gemeenten volgden het voorbeeld van Haarlem. Haarlem werkte samen met het ministerie van VWS aan een onderzoek en dit heeft geleid tot een Wetswijziging waarbij de verplichte eigen bijdrage definitief is komen te vervallen.

Haarlem kent een groot aantal welzijnsinstellingen. Ze vormen het cement van de basisinfrastructuur. De afgelopen periode is gewerkt aan een andere subsidiesystematiek. Ook zijn er mogelijkheden gekomen voor innovatieve projecten. De basisinfrastructuur en het welzijnswerk vormen de voorliggende voorzieningen binnen de Wmo en zijn samen met onder andere BUUV een belangrijke partner om ervoor te zorgen dat inwoners op een actieve manier kunnen meedoen aan de samenleving en ook uitgedaagd worden om dit te blijven doen.
Het jaar 2017 is in Haarlem uitgeroepen tot het jaar van de Ontmoeting! Uit onderzoek is gebleken dat bijna veertig procent van de Haarlemmers zich wel eens eenzaam voelt en tien procent daarvan zelfs zeer eenzaam. Serieuze percentages waarmee we in 2017 aan de slag zijn gegaan door speciale activiteiten te organiseren, te coördineren en stadsbreed te communiceren. Activiteiten zoals de maandelijkse Grote Eenzaamheidshow, de Tafel van Veel (een aanschuiftafel), het Couponboekje met bonnen voor uitstapjes, huis-aan-huis onderzoek in twee Haarlemse wijken, lancering van de website Haarlemontmoet.nl met daarop alle maatschappelijke initiatieven en activiteiten, een lokale conferentie, het magazine Ontmoet dat dit najaar wordt uitgebracht en de vele activiteiten tijdens de Week van de Ontmoeting.

In de afgelopen periode zijn de taken van het Rijk, die per 2015 zijn gedecentraliseerd, overgenomen. Samen met de partners is gezorgd dat de Haarlemmers zorgcontinuïteit behouden en de voorzieningen op het juiste niveau blijven. De eerste stappen in de transformatie van het sociaal domein zijn gezet, als begin van een proces van jaren, waarbij onze partners hard nodig zijn. Er is ingezet op het verstevigen van de sociale basis. Die bestaat voor een groot deel uit vrijwillige inzet en de vele mantelzorgers in de stad. Afgelopen periode is extra geïnvesteerd om vrijwilligers te werven en mantelzorgers te ondersteunen. Met het Regenboogbeleid hebben we speciale aandacht voor de LHBT-gemeenschap en een onderzoek naar het diversiteitsbeleid loopt nog.

Het beleid en de uitvoering van Huishoudelijke Ondersteuning hebben sinds de invoering op 1 januari 2015 een belangrijke wijziging ondergaan. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld en geïmplementeerd. De indicatiestelling lag bij de gemeente, maar de invulling van de huishoudelijke ondersteuning en het gesprek met de burger hierover is per 1 januari 2015 bij aanbieders neergelegd. Deze werkwijze is in de zomer van 2016 wederom aangepast. De gemeente voert weer alle werkzaamheden uit die tot de indicatiestelling gerekend kunnen worden: een integraal onderzoek in het kader van de Wmo, inclusief gesprek en afstemming met de burger.

Wij vinden dat de toepassing van het persoonsgebonden budget (PGB) goed aansluit bij de zelfredzaamheid van onze inwoners, maar blijven scherp controleren op de uitgaven. Het is belangrijk dat inwoners bewust kiezen voor een PGB en weten welke verantwoordelijkheden dit met zich meebrengt. Hiervoor is informatiemateriaal ontwikkeld.
In nauwe samenspraak met alle ketenpartners is een nieuwe beleidsvisie voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang vastgesteld (2017-2020) en is de samenwerking verbeterd. De opvangcapaciteit voor daklozen is de afgelopen periode vergroot en kwalitatief verbeterd: de locatie Bakenessergracht is gesloten en nieuwe accommodaties aan de Wilhelminastraat en Vondelweg zijn geopend. De trajecten gericht op herstel van cliënten maatschappelijke opvang zijn sterk geïntensiveerd; de uitstroom uit de opvanginstellingen neemt toe. De veiligheid in en rond de opvanginstellingen heeft veel aandacht gekregen; onder meer resulterend in meer inzet van beveiliging en handhaving. Voor zorgmijdende cliënten met een lang traject van hulp, wordt de haalbaarheid van een project Skaeve Huse onderzocht.

Onderwijs, Haarlem slimme stad
Met het nieuwe plaatsingsbeleid basisonderwijs van de schoolbesturen is er nu gelijke informatie over scholen in de omgeving, is er een uniforme procedure voor aanmelding op de basisschool van eerste keuze en zijn er gelijktijdige inschrijfmomenten. Het plaatsingsbeleid is van toepassing op kinderen die geboren zijn vanaf 1 januari 2015 en vanaf januari 2019 voor het eerst naar de basisschool gaan.

In het voortgezet onderwijs, regio Zuid-Kennemerland, is dit jaar 99% van de leerlingen die zich hebben aangemeld voor de eerste klas geplaatst op een school uit hun top 3. Veel leerlingen hebben zich breed georiënteerd en een aantal voorkeuren opgegeven.
De peuterspeelzalen in Haarlem zijn een basisvoorziening. 95% van de Haarlemse peuters gaat naar een voorschoolse voorziening. In de afgelopen jaren is veel geïnvesteerd om de kwaliteit van de peuterspeelzalen te versterken. De Inspectie van het Onderwijs heeft in 2016 de kwaliteit van voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in Haarlem onderzocht en benoemde Haarlem als voorbeeld voor andere gemeenten op onder andere de brede VVE-doelgroepdefinitie, de toeleiding, ouderbetrokkenheid, de doorgaande lijn en de samenwerking tussen de VVE-partners.

In schooljaar 2017-2018 zijn de gemeente, het CJG en het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs gestart met een nieuwe onderwijs-zorg voorziening voor kinderen in de basisschoolleeftijd met normale begaafdheid, die door ernstige (gedrags)problemen toch niet goed meekomen in het onderwijs. Het aantal jonge thuiszitters kan hierdoor worden verminderd. Ook aan de aanpak van verzuim en thuiszitters op voortgezet onderwijs is een vervolg gegeven samen met de scholen en andere ketenpartners, zoals CJG coaches, Halt en GGD.

In het nieuwe Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs komen de Haarlemse woonvisie, ruimtelijke ontwikkelingen binnen onderwijs en binnensport samen. Met behulp van alle betrokken partijen zorgt de gemeente op deze manier voor een toekomstbestendige voorraad aan onderwijsgebouwen waar ook plaats is voor Integrale Kindcentra.
Vanaf schooljaar 2017-2018 heeft Haarlem een Internationale School. De Metropoolregio Amsterdam en het Ministerie van EZ onderstrepen het belang van een internationale school in deze regio en dragen bij aan de totstandkoming. Het basisonderwijs is gestart en het voortgezet onderwijs start per 1 januari 2018. Er is nu al een wachtlijst en er wordt gezocht naar een permanente locatie voor deze internationale school.

De gemeente heeft samen met de schoolbesturen in de regio Zuid- en Midden-Kennemerland en andere ketenpartners intensief verder gewerkt aan de aanpak Bestrijding voortijdig schoolverlaten. De aanpak is uitgebreid met twee doelgroepen: jongeren in kwetsbare posities en jongeren die al langer dan een jaar zijn uitgevallen en geen startkwalificatie hebben. Voor deze groepen zijn in 2017 diverse aanvullende maatregelen ingezet en voor 2017-2018 wordt gestreefd naar een structurele aanvullende aanpak voor deze jongeren, waaronder ook de statushouders, leerlingen van de internationale schakelklas en zwerfjongeren.

Cultuur, Haarlem cultuurstad
De bezuinigingen hebben ook de Haarlemse culturele instellingen geraakt. Desondanks kent Haarlem een divers en rijk cultureel aanbod. Sterker nog: Haarlem staat in de top 10 van culturele gemeenten van Nederland. Zo staat Haarlem op cultureel gebied nationaal veelvuldig in de schijnwerpers. Dit is mede te danken aan de realisatie en presentatie van ideeën en plannen die door directies en besturen van de culturele instellingen zijn ontwikkeld. Voorbeelden zijn onder andere het Lorentzlab bij het Teylers Museum, de vernieuwende exposities en activiteiten van het Frans Hals Museum en de onderscheidende producties bij de Toneelschuur. In het cultuurbeleid van de gemeente is onverminderd ingezet op het behoud van een kwalitatief hoogwaardig cultureel aanbod. Dit aanbod moet toegankelijk zijn voor zoveel mogelijk inwoners en bezoekers en tevens de aantrekkingskracht van de stad vergroten. Voorbeelden hiervan zijn de vele (vaak gratis toegankelijke) festivals en evenementen, die bijdragen aan het positieve imago van Haarlem. Het Cultuurstimuleringsfonds Haarlem biedt hierbij een helpende hand. De productiemogelijkheden en ondersteuning van projecten via dit fonds zijn breed ingezet, met meer cultuur in Schalkwijk als speerpunt.

Aanvullende bezuinigingen op cultuur zijn door de grote culturele instellingen zelf ingevuld. Conform het coalitieprogramma is De Egelantier gesloten. Vrijwel alle huurders en gebruikers hebben alternatieve huisvesting gevonden. Veel daarvan in ‘Klein Heiligpand’ op een steenworp afstand van de Egelantier. Daarnaast is voldaan aan de huisvesting en het toekomstperspectief van een volwaardig Popcentrum Haarlem op het Slachthuisterrein. Een tijdelijk oefenruimtecomplex is daar ruim een jaar geleden in gebruik genomen. Met diverse culturele instellingen zijn meerjarenafspraken gemaakt voor de resterende periode van de Haarlemse cultuurnota. Ook is het Convenant Cultuur en Primair Onderwijs Haarlem, ter verbetering van de kwaliteit van cultuuronderwijs, ondertekend en in uitvoering.

De bezuinigingen op subsidies voor evenementen en Haarlem Marketing zijn in overleg met de betrokkenen gerealiseerd.

Sport, Haarlem gezonde stad
Met de instelling van het Sportstimuleringsfonds deden de subsidieregeling Breedtesportactiviteiten en het project ‘Sportverenigingen in het sociaal domein’ hun intrede. De subsidie voor Breedtesportactiviteiten spreekt het organisatorisch talent en zelf organiserend vermogen van sport- en beweegaanbieders aan. Zo is het mogelijk gemaakt om breedtesportactiviteiten te organiseren die iets toevoegen aan het bestaande aanbod, om leden of vrijwilligers te werven en de organisatiekracht van de verenigingen te versterken.

Het project Sportverenigingen in het sociaal domein legt verbindingen tussen sportverenigingen en maatschappelijke organisaties, waardoor kwetsbare groepen meer zijn gaan sporten en bewegen. Sportverenigingen worden gestimuleerd zich open te stellen voor de wijk en maatschappelijke organisaties. De buurtsportcoach is de aanjager en zorgt voor bestendiging binnen de vereniging. Het clubhuis heeft hiermee ook een buurthuisfunctie, waar maatschappelijke organisaties activiteiten combineren met het sportaanbod van de vereniging. In 2017 breiden de buurtsportcoaches, in samenwerking met de omliggende verenigingen, de (sport)activiteiten uit voor ouderen uit de wijk. Daarnaast worden (sport)activiteiten voor mantelzorgers georganiseerd.
Omdat het belangrijk is dat iedereen van 50 jaar en ouder blijven bewegen en/of sporten is het sportfonds 50+ gestart.
Haarlem zet in op topsport, breedtesport, talentontwikkeling en sportevenementen. Daartoe is in deze periode flink geïnvesteerd in het niveau van de accommodaties. Naast herstel en vervanging van sportvelden en kleedkamers in de buitensport is ook geld vrijgemaakt voor specifieke projecten. De hockeyverenigingen HC Haarlem (2016) en MHC Saxenburg (2017) hebben een waterveld laten aanleggen, deels gefinancierd met extra eigen middelen. Er is LED verlichting geïnstalleerd op het hoofdveld van rugbyvereniging Haarlem. Eind 2018 heeft de club ook een nieuw club-kleedgebouw. Met de komst van cricket naar sportcomplex Eindehout wordt dit sportcomplex beter benut. De eerste paal van de Duinwijckhal is half september 2017 geslagen. De multifunctionele Duinwijckhal biedt vanaf de opening in 2018 niet alleen plek aan hoofdgebruiker badmintonvereniging Duinwijck maar overdag ook aan het onderwijs. Daarnaast kunnen verenigingen en particuliere partijen hier terecht.
Sporten buiten sportverenigingen om wordt steeds populairder. Skaten is hiervan een mooi voorbeeld. Voorbereidingen voor een overdekte skatehal door Stichting Skatehal Haarlem in samenwerking met de gemeente zijn in volle gang.

De vele (top)sportevenementen dragen bij aan de beleving en de promotie van sport in Haarlem. Met een crowdfunding-actie, financiële steun van de gemeente, samenwerking met de KNBSB, vrijwilligers en alle betrokken partijen is het internationale sport evenement Haarlemse HonkbalWeek behouden voor de stad en voor de sport.

Het lokaal volksgezondheidbeleid heeft in 2017 opnieuw vorm gekregen. Aansluitend bij de stelling ‘Alles is gezondheid’, is gekozen voor een scala aan maatregelen die in samenhang met elkaar en met een integrale aanpak moeten helpen gezondheidswinst te boeken in Haarlem. Succesvolle projecten zoals Jongeren Op Gezond Gewicht worden voortgezet.

Veiligheid en handhaving, Haarlem veilige stad
Handhaving in wijken en buurten gebeurt meer voor en met bewoners en ondernemers in de stad. Wij noemen dat informatie-gestuurd handhaven. Op basis van meldingen van burgers gaan de handhavers de straat op. Niet alleen overdag, maar ook ‘s avonds en in het weekend.
Sinds 2016 heeft iedere handhaver zijn eigen aandachtswijk. Een deel van de tijd wordt in die wijk besteed. Het is de taak van de wijkhandhaver om goed te luisteren naar wat bewoners in de wijk waarnemen. Die informatie gebruikt de handhaver om met gerichte handhavingsactiviteiten eventuele overlast terug te dringen en de leefbaarheid in het gebied te vergroten. De handhavers zijn aanspreekbaar voor mensen uit de buurt en kunnen zaken direct oppakken die voor bewoners van belang zijn.
In samenwerking met Koninklijke Horeca Nederland, de politie en horecabeveiligings-organisaties wordt continu gewerkt aan veilig uitgaan in Haarlem. Dit heeft ertoe geleid dat de problemen in het uitgaansgebied gezamenlijk worden aangepakt en opgelost. Het uitgaansklimaat in Haarlem is de afgelopen jaren veiliger geworden. Er is de inzet van horecateams politie in de binnenstad, een structurele openstelling van de fietsenstallingen in de binnenstad, de inzet van Collectieve Horeca Ontzeggingen, de uitbreiding van de calamiteitenverlichting en nieuwe horecaportofoons.

In het coalitieprogramma is het voorstel gedaan om cameratoezicht in het uitgaansgebied te starten, om overlast en criminaliteit tijdens de uitgaansavonden te verminderen. Deze wens werd ondersteund door zowel ondernemers als bewoners in het gebied. De pilot cameratoezicht was succesvol en is inmiddels gecontinueerd en uitgebreid voor de komende jaren. Op vrijdagnacht en zaterdagnacht worden de camera’s in het uitgaansgebied uitgekeken door de politie, van 23.00 tot 6.00 uur. Het cameratoezicht is ter ondersteuning van surveillance en is een extra middel om de openbare orde te handhaven.
De aanpak van ondermijning door criminaliteit doe je niet vanzelfsprekend samen met bewoners. Bij project Lelie, dat in 2015 is opgestart, gebeurt dat juist wel, omdat een wijk of buurt minder kwetsbaar wordt voor ondermijning als de bewoners en ondernemers meer betrokken zijn bij hun wijk en zich gesteund voelen door de gemeente, politie en andere overheidspartijen. Het project richt zich niet alleen op het aanpakken van malafide ondernemers, maar ook op het bevorderen van integer ondernemerschap. Hiertoe worden met ondernemers rond de Schoterweg gesprekken gevoerd over hun beleving van het ondernemersklimaat. Bovendien is in September een buurtwinkel geopend. Hieruit worden samen met bewoners activiteiten opgezet om de leefbaarheid en veiligheid van de wijk te verbeteren.

De aanpak van criminele en overlastgevende jeugd in Schalkwijk is een sprekend voorbeeld van brede samenwerking. Zowel partijen die zich vanuit het strafrecht en de handhavingsaanpak met jeugd bezig houden als partijen die vooral op ondersteuning, zorg en hulpverlening zijn gericht, werken intensief samen met maar één doel:  het terugdringen van overlast en criminaliteit door jongeren. De ene partij door drang en dwang uit te oefenen; de andere partij door hulp te bieden of de jongere te ondersteunen. Heel direct gericht op de jongere zelf, het gezin en de straat waar hij of zij woont en leeft. Deze aanpak wordt uitgerold over heel Haarlem.

Beheer en onderhoud, Haarlem, schoon, heel en veilig
Voor het beheer en onderhoud van de stad heeft de gemeente de afgelopen jaren op vernieuwende wijze samengewerkt met partners in de stad. Zo besteden we projecten in de openbare ruimte uit aan een aantal vaste samenwerkingspartners. De rol van de gemeente is vooral die van regisseur. In de contracten met de marktpartijen een aantal voorwaarden opgenomen over circulaire economie, social return en gelijke kansen.
In de stad is hard gewerkt in de openbare ruimte. De Buitenrustbruggen en de riolering in Dietsveld zijn vernieuwd, de herinrichting van de Velserstraat is voorbereid. Bij de projecten is nauw samengewerkt met bewoners en belangenorganisaties. Voor de opwaardering van de  Amsterdamsevaart, met minder verkeer en meer groen, hebben bewoners hun stem laten horen. En voor de vervanging van de kademuur aan de Bakenessergracht is met bewoners een gemeenschappelijk plan uitgewerkt. Dit is in samenwerking met hen goed afgerond.

Participatie, Haarlem sprekende, verbindende stad
Haarlem barst van de initiatieven. Veel Haarlemmers hebben ideeën om iets te doen in of voor de stad. Iedere week is daarvoor tijdens de wekelijkse collegevergadering het overleg Bestuur op Maat. Binnengekomen ideeën van organisaties en particulieren worden besproken vanuit verschillende invalshoeken en er wordt meteen een besluit genomen of het verder kan of niet. Het Dak in Schalkwijk was zo’n geslaagd initiatief.

Haarlem kijkt vooruit
Haarlem wil goed voorbereid zijn op de toekomst. Ontwikkelingen op het gebied van technologie, duurzaamheid, mobiliteit, werken, wonen volgen elkaar snel op. Zowel in de toekomstvisie: Haarlem in 2040; mooi, veerkrachtig en sterk als in de Structuurvisie openbare ruimte: groen en bereikbaar is daarom nagedacht over de vraag wat voor stad Haarlem in de toekomst wil zijn. En welke keuzes maken we daarvoor nu en de komende jaren. In de toekomstvisie gaat het om onderwerpen die alle aspecten van het (samen) leven in de stad aangaan. In de structuurvisie is ingezoomd op de openbare ruimte zodat Haarlem ook in de toekomst én groen, én bereikbaar blijft. Omdat we dit uitdrukkelijk samen met de stad wilden doen, zijn er samen met de partners 24 bijeenkomsten georganiseerd om met elkaar te onderzoeken waar de grote opgaven liggen. De participatie voor de Structuurvisie was al in 2012 en 2013 gestart en was daarom nu beperkter van omvang. Verschillende bijeenkomsten in het kader van de Toekomstvisie leverden ook belangrijke input voor de Structuurvisie openbare ruimte.

Gemeentelijke organisatie
De gemeente is continu bezig met het onderzoeken van mogelijkheden om de dienstverlening te verbeteren. Zo is er een proef geweest met  de dinsdagavond openstelling van de publiekshal. Ook kunnen Haarlemmers steeds meer op afspraak terecht. Een succes, gelet op de cijfers uit het afspraakregistratiesysteem. Onnodige wachttijden voor Haarlemmers worden tot een minimum beperkt en we kunnen personeel efficiënter inzetten.